Μισθολογική διαφάνεια: τι αλλάζει σε αγγελίες, συνεντεύξεις και μισθοδοσία
Από 1/11/2026 ισχύουν νέοι κανόνες μισθολογικής διαφάνειας. Τι δικαιούνται οι εργαζόμενοι και τι πρέπει να ετοιμάσουν οι επιχειρήσεις.
Για πολλούς εργαζόμενους ο μισθός ήταν πάντα το θέμα που δεν συζητιέται. Αυτό αλλάζει σταδιακά. Από την 1η Νοεμβρίου 2026 ο ν. 5316/2026 θέτει νέους κανόνες για τη μισθολογική διαφάνεια, την ίση αμοιβή γυναικών και ανδρών και την προστασία των εργαζομένων. Έχουν περάσει σχεδόν τρεις εβδομάδες από την έναρξη εφαρμογής, και τα ερωτήματα πληθαίνουν. Οι υποψήφιοι θέλουν να ξέρουν τι μπορούν να ζητήσουν. Οι εργοδότες θέλουν να μάθουν τι οφείλουν να έχουν έτοιμο. Ο οδηγός που ακολουθεί είναι γενικός και δεν αντικαθιστά νομική συμβουλή.
Τι αλλάζει στην πράξη από 1η Νοεμβρίου
Το πλαίσιο καλύπτει όλη τη διαδρομή της εργασιακής σχέσης, από την αγγελία μέχρι τη μισθοδοσία. Τα βασικά σημεία, όπως τα περιγράφει η εγκύκλιος του υπουργείου Εργασίας και όπως τα μετέφεραν τα ελληνικά μέσα, είναι τα εξής:
- Όλοι οι εργοδότες, ανεξαρτήτως αριθμού εργαζομένων, πρέπει να διαθέτουν και να εφαρμόζουν μισθολογικές δομές που διασφαλίζουν ίση αμοιβή για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Δεν υπάρχει δηλαδή εξαίρεση για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις.
- Οι υποψήφιοι ενημερώνονται για τον μισθό πριν από την πρώτη συνέντευξη, ενώ οι εργοδότες δεν μπορούν να ρωτούν για προηγούμενους μισθούς.
- Οι εργαζόμενοι μπορούν να ζητούν στοιχεία για τον δικό τους μισθό και για τους μέσους μισθούς ανά φύλο σε αντίστοιχες θέσεις, και οι εργοδότες πρέπει να απαντούν εντός δύο μηνών.
- Ενεργοποιείται μηχανισμός αξιολόγησης για αδικαιολόγητες μισθολογικές διαφορές άνω του 5%.
Αν ψάχνετε δουλειά: τι να περιμένετε και τι να ζητήσετε
Στην πράξη, η αγγελία ή η πρώτη επαφή με την εταιρεία πρέπει πλέον να περιλαμβάνει τον μισθό ή ένα εύρος αποδοχών. Δεν χρειάζεται να το διεκδικήσετε εσείς. Αν δεν αναφέρεται πουθενά, είναι εύλογο να ρωτήσετε ευγενικά πριν δεσμεύσετε χρόνο σε συνεντεύξεις.
Το ίδιο ισχύει για την ερώτηση «πόσο παίρνατε στην προηγούμενη δουλειά σας;». Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, οι εργοδότες δεν επιτρέπεται πια να τη θέτουν. Τον σκοπό τον περιγράφουν ως αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο καθορίζονται και γνωστοποιούνται οι μισθοί. Η αμοιβή της νέας θέσης πρέπει να στηρίζεται στις απαιτήσεις της εργασίας, στα προσόντα και σε αντικειμενικά κριτήρια, όχι στο ιστορικό σας. Έτσι αποφεύγεται η αναπαραγωγή υφιστάμενων ανισοτήτων.
Πρακτικές συμβουλές:
- Σημειώστε το εύρος που σας δόθηκε και κρατήστε το γραπτώς, π.χ. σε email.
- Αν σας ρωτήσουν για προηγούμενες αποδοχές, μπορείτε να απαντήσετε ότι τα κριτήρια της θέσης είναι αυτά που σας ενδιαφέρουν.
- Συγκρίνετε το εύρος με τα προσόντα και τις ευθύνες της θέσης, όχι μόνο με τον τίτλο.
Αν εργάζεστε ήδη: πώς ζητάτε πληροφορίες
Το νέο δικαίωμα ενημέρωσης είναι ίσως το πιο χρήσιμο για όσους είναι ήδη σε μια εταιρεία. Οι εργαζόμενοι μπορούν να ζητούν εγγράφως πληροφορίες για το επίπεδο των δικών τους αποδοχών, καθώς και για τις μέσες αμοιβές γυναικών και ανδρών που κάνουν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας. Επειδή το αίτημα γίνεται εγγράφως, καλό είναι να έχετε ένα απλό κείμενο έτοιμο.
Τι να περιλαμβάνει το αίτημα
- Ονοματεπώνυμο, θέση και τμήμα.
- Σαφή αναφορά ότι ζητάτε στοιχεία βάσει του νέου πλαισίου μισθολογικής διαφάνειας.
- Ακριβή περιγραφή των στοιχείων που θέλετε: τον δικό σας μισθό και τους μέσους μισθούς ανά φύλο για την ίδια εργασία.
- Ημερομηνία υποβολής, ώστε να μετρήσετε την προθεσμία των δύο μηνών.
Φυλάξτε αντίγραφο και αποδεικτικό αποστολής. Αν η απάντηση δεν έρθει ή δεν σας πείσει, έχετε ήδη τεκμηριωμένο ιστορικό για τα επόμενα βήματα.
Αν είστε επιχείρηση: τι να ετοιμάσετε τώρα
Για τους εργοδότες, ο κίνδυνος δεν είναι τόσο η γραφειοκρατία όσο η έλλειψη τεκμηρίωσης. Αν δεν μπορείτε να εξηγήσετε γιατί δύο άνθρωποι σε παρόμοιους ρόλους αμείβονται διαφορετικά, θα δυσκολευτείτε όταν έρθει ένα αίτημα. Μια λογική σειρά βημάτων:
- Χαρτογραφήστε τις θέσεις. Περιγράψτε τι κάνει κάθε ρόλος και ποιες θέσεις θεωρούνται ίσης αξίας.
- Ορίστε αντικειμενικά κριτήρια αμοιβής, όπως δεξιότητες, ευθύνη, προσπάθεια και συνθήκες εργασίας, και γράψτε τα.
- Ελέγξτε τις υπάρχουσες αμοιβές. Εντοπίστε πού υπάρχουν διαφορές και αν δικαιολογούνται με τα κριτήρια που ορίσατε.
- Αναθεωρήστε τις αγγελίες και τη διαδικασία προσλήψεων ώστε να αναφέρουν μισθό ή εύρος και να μη ζητούν προηγούμενες αποδοχές.
- Ορίστε εσωτερική διαδικασία απάντησης στα αιτήματα των εργαζομένων, με υπεύθυνο πρόσωπο και χρονοδιάγραμμα που να χωράει στο όριο των δύο μηνών.
Προσοχή στο όριο του 5%. Όταν ο μηχανισμός ενεργοποιείται, δεν αρκεί να εξηγήσετε τη διαφορά. Προβλέπονται έλεγχοι και διαδικασίες διόρθωσης όταν το χάσμα είναι τουλάχιστον 5%. Για να δείτε πότε ισχύει αυτό στη δική σας επιχείρηση, ελέγξτε την εγκύκλιο με τον λογιστή ή τον νομικό σας σύμβουλο. Οι προϋποθέσεις ενεργοποίησης είναι σωρευτικές. Η διαφορά του 5% είναι μία από τις τρεις.
Πού απευθύνεται κάποιος αν θεωρεί ότι αδικείται
Η πρώτη κίνηση είναι συνήθως η εσωτερική: γραπτό αίτημα και, αν χρειαστεί, συζήτηση με τη διοίκηση ή το τμήμα ανθρώπινου δυναμικού. Αν αυτό δεν αποδώσει, υπάρχουν και άλλες διαδρομές. Όσοι θεωρούν ότι αντιμετωπίζουν μισθολογικές διακρίσεις μπορούν να απευθυνθούν στην Επιθεώρηση Εργασίας ή να προσφύγουν στη Δικαιοσύνη. Προβλέπεται επίσης διαδικασία επίλυσης εργατικών διαφορών μέσω της Επιθεώρησης Εργασίας, με τη συμμετοχή του Συνηγόρου του Πολίτη, και δικαίωμα πλήρους αποκατάστασης σε περίπτωση παραβίασης της ίσης αμοιβής.
Πριν κινηθείτε, μπορεί να σας βοηθήσει ένα σωματείο, ένας εργατολόγος ή οι υπηρεσίες της Επιθεώρησης. Εκεί θα ελέγξετε αν τα στοιχεία σας στηρίζουν πραγματικά την υπόθεση.
Συμπέρασμα
Η μισθολογική διαφάνεια δεν θα εξαφανίσει από τη μια μέρα στην άλλη τις διαφορές αμοιβών. Δίνει όμως στους εργαζομένους εργαλεία για να ρωτούν και στις επιχειρήσεις λόγο να οργανώσουν καλύτερα τη μισθολογική τους πολιτική. Αν ψάχνετε δουλειά, ζητήστε το εύρος αποδοχών. Αν εργάζεστε, ξέρετε πια ότι μπορείτε να ζητήσετε στοιχεία εγγράφως. Αν διευθύνετε επιχείρηση, ξεκινήστε από την τεκμηρίωση. Για κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, ζητήστε τη γνώμη ειδικού.
Τα άρθρα υγείας και άσκησης έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστούν τη συμβουλή ειδικού.
